Przyprawiaj do woli!

czwartek, 14 kwiecień 2016

Coraz częściej słyszymy o wpływie klasycznych przypraw na łagodzenie objawów i zmniejszenie stanu zapalnego w dotkniętych chorobą stawach. Czy przyprawy rzeczywiście mogą nas wspomóc w utrzymaniu sprawności i zdrowia?

Niestety, RZS to choroba, która nie tylko uszkadza nasze stawy i kości, ale może być również bezwzględna dla serca, płuc i oczu. Stąd cele terapii nie ograniczają się jedynie do leczenia dolegliwości bólowych oraz zapobiegania obrzękom i deformacji stawów, ale obejmują również ochronę innych organów przed uszkodzeniem. Powszechnie znany jest fakt, iż RZS wiąże się z obecnością stanu zapalnego, który wpływa zarówno na powstawanie dolegliwości bólowych, jak i większego ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych. W celu zmniejszenia ilości wolnych rodników w naszym organizmie należy przede wszystkim pamiętać o związkach o działaniu antyoksydacyjnym. Świetnym źródłem naturalnych przeciwutleniaczy, a także substancji o działaniu przeciwzapalnym, są zioła i przyprawy. Które z nich powinny zagościć w Twoim jadłospisie na stałe?

Kurkuma – wielkie nadzieje 

Kurkuma jest składnikiem popularnego indyjskiego curry, które nadaje potrawom żółtopomarańczowy kolor. Tę apetyczną barwę zawdzięcza zawartej w niej kurkuminie. Jest to polifenol o silnym działaniu antyoksydacyjnym. Badania in vivo i in vitro prowadzone w ostatnich latach wykazały, iż substancja ta posiada właściwości przeciwnowotworowe, przeciwwirusowe, przeciwutleniające, a także działa ochronnie na stawy, dlatego też znalazła się w centrum zainteresowania naukowców jako potencjalny lek (1).

W badaniu, w którym podawano pacjentom 500 mg kurkuminy i 50 mg diklofenaku (niesteroidowy lek przeciwzapalny), wykazano, iż terapia kurkuminą jest bezpieczna i skuteczniejsza w redukcji aktywności choroby mierzonej za pomocą wskaźnika DAS28, który obejmuje ocenę bolesności i obrzęku stawów. Autorzy badania zaznaczyli jednak, iż należy przeprowadzić dalsze obserwacje w celu potwierdzenia uzyskanych wyników (2). Biorąc pod uwagę te dość optymistyczne doniesienia oraz fakt, iż przeciwutleniacze chronią również nasz układ krążenia przed miażdżycą, warto uwzględnić kurkumę w swojej diecie.

Imbir – nie tylko na przeziębienie

Imbir to nie tylko przyprawa dodawana do mięs, herbat rozgrzewających czy słodyczy. Znajduje on zastosowanie w leczeniu przeziębienia, nudności czy wymiotów. W tradycyjnej medycynie przypisywano mu także działanie przeciwreumatyczne. Związki zawarte w imbirze wykazują silne właściwości przeciwzapalne. Badania prowadzone w ostatnich latach nad podawaniem imbiru w sproszkowanej formie w kapsułkach (jako leku) potwierdzają, iż może on zmniejszać dolegliwości bólowe, obrzęk i sztywność u chorych na chorobę zwyrodnieniową stawów. Wyniki te wymagają jednak potwierdzenia w dalszych badaniach (3). Nie oznacza to jednak, iż uwzględnienie imbiru w naszym codziennym jadłospisie nie przyniesie nam korzyści. Jego działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne, pomimo iż mniej wyraźne niż w przypadku zastosowania leku, będzie miało na nasz organizm pozytywny wpływ.

Czosnek dla serca

Wprawdzie nie ma badań, które wskazywałyby na skuteczność czosnku w leczeniu RZS, jednak warto zwrócić uwagę na jego rolę w zapobieganiu chorobom sercowo-naczyniowym, poprzez hamowanie agregacji płytek krwi i działanie przeciwzakrzepowe. Ponadto czosnek jest świetnym źródłem związków siarki o bardzo silnych właściwościach antyoksydacyjnych.

Cynamon na co dzień

Cynamon to przyprawa, która nada niezwykły aromat deserom, kompotom i płatkom śniadaniowym. Dzięki właściwościom przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym chroni nasz organizm przed przeziębieniami. Zawarte w nim polifenole i kwasy organiczne wykazują silne działanie antyoksydacyjne. Cynamon ma również pozytywny wpływ na układ sercowo- naczyniowy i obniża poziom cholesterolu. Dieta osób chorych na RZS powinna być różnorodna, dzięki czemu dostarczymy organizmowi wszystkie niezbędne składniki. Bardzo ważne są również przyprawy. Warto jest jeść nie tylko te, których wpływ na RZS został przebadany klinicznie. Bogatymi źródłami antyoksydantów są również takie przyprawy jak: tymianek, szałwia, melisa, bazylia, rozmaryn, szczypiorek, kolendra i pietruszka. Ich również nie powinno zabraknąć w codziennej diecie. Pamiętajmy przy tym, że badaniom poddawane są produkty lecznicze, zawierające substancje czynne w skoncentrowanej formie, i dodawanie przypraw do posiłków nie będzie miało tak spektakularnego działania jak leki.

Katarzyna Mućka, dietetyk

 

1. Marino A., Paterniti I., Cordaro M. i wsp., Role of natural antioxidants and potential use of bergamot in treating rheumatoid arthritis, PharaNutrition, 3, 2015: 53-59
2. Chandran B., Goel A., A randomized, pilot study to assess the efficacy and safety of curcumin in patients with active rheumatoid arthritis, phytoher Res., 2012, 26(11): 1719-25
3. Błecharz-Klin K., Piechal A., Widy-Tyszkiewicz E., Imbir (Zingiber officinale) we współczesnej terapii, Przew. Lek., 2004, 5: 34-43