RZS = nowotwór?

wtorek, 25 sierpień 2015

MIT: Większość osób chorujących na RZS choruje także na raka.

FAKT: W powszechnej świadomości reumatoidalne zapalenie stawów jest często wiązane ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na nowotwory. To mit. Prowadzone od wielu lat statystyki nie potwierdzają tej zależności, wykazując, że ryzyko zachorowania na nowotwory w przypadku osób z RZS nie odbiega od analogicznego ryzyka dla reszty populacji.

Nie wiadomo do końca, skąd wzięło się błędne przekonanie o związku RZS z zachorowalnością na nowotwory. Być może mit ten ma źródła w podobnym obrazie objawów niektórych terapii RZS i chemioterapii nowotworów. Prawdą jest natomiast to, że zachorowalność na niektóre formy raka rozkłada się odmiennie u pacjentów z RZS i osób niecierpiących na to schorzenie. Pamiętajmy, że pod zbiorczym pojęciem „rak” kryje się bardzo duża liczba chorób, o skrajnie różnym przebiegu i zupełnie odmiennym podłożu. Badanie przesiewowe przeprowadzone na dużej próbie losowej (blisko 4,5 mln mężczyzn, weteranów armii amerykańskiej) wykazały, że choroby o charakterze autoimmunologicznym, których ogniska zapalne nie są zlokalizowane w obrębie układu pokarmowego nie wpływają zasadniczo na zwiększenie ryzyka zachorowania na raka układu pokarmowego.

U osób cierpiących na RZS stwierdzono jedynie niewielkie zwiększenie zachorowania na raka przełyku. U pacjentów z RZS obserwuje się wydatnie większą częstość występowania chłoniaka, molekularne podłoże tego powiązania nie jest poznane. Warto mieć jednak na uwadze, że chłoniak jest jednym z rzadziej występujących nowotworów, a przy odpowiednio wcześnie podjętej terapii ma dobre rokowanie. Statystyki medyczne wskazują natomiast jednoznacznie, że długotrwałe przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, np. cytostatyków, takich jak metotreksat, wydatnie obniża ryzyko zachorowania na niektóre rodzaje nowotworów – warto zauważyć, że w pierwotnym założeniu metotreksat jako lek cytostatyczny stosowany był (i jest) w terapii nowotworów. Pacjenci z RZS leczący się metotreksatem są zdecydowanie mniej narażeni na zapadnięcie na raka piersi, płuc, prostaty i jelita grubego. Szacuje się, że w przypadku tej ostatniej choroby ryzyko to jest nawet o 40% niższe niż u reszty populacji.

dr Jakub Urbański, biolog molekularny, dziennikarz naukowy, tłumacz, podróżnik

 

Źródła:

PLoS One. 2014 Jun 10;9(6):e99388. DOI: 10.1371/journal.pone.0099388. eCollection 2014. Risk of lymphoma and solid cancer among patients with rheumatoid arthritis in a primary care setting. Andersen CL1, Lindegaard H2, Vestergaard H3, Siersma VD4, Hasselbalch HC5, de Fine Olivarius N4, Bjerrum OW6, Junker P2. Curr Pharm Des. 2012;18(26):3831- 3852. Molecular link mechanisms between inflammation and cancer. Vendramini-Costa DB1, Carvalho JE. Cancer. 2011 Mar 15;117(6):1163-1171. DOI: 10.1002/cncr.25524. Epub 2010 Nov 2. Autoimmune disease and subsequent risk of developing alimentary tract cancers among 4.5 million US male veterans. Landgren AM1, Landgren O, Gridley G, Dores GM, Linet MS, Morton LM.